आजभन्दा ८० वर्षअघि, सन् १९४५ को मार्च ९-१० को रातमा अमेरिकी बमवर्षक विमानहरूले टोकियो शहरमा भीषण बमबारी गरे। यो बमबारी यति डरलाग्दो थियो कि ८० हजारदेखि १ लाखभन्दा बढी मानिसहरूले ज्यान गुमाए। दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा भएको यो सबैभन्दा ठूलो हवाई आक्रमण थियो। त्यतिबेला ६ वर्षकी बालिका शिजुको निशियोले त्यो रातको कहालीलाग्दो दृश्य सम्झँदै भनिन्, “जलेका मानिसहरू काठजस्तै देखिन्थे, र आकाश डरले रातो भएको थियो।”

अमेरिकी सेनाका जनरल कर्टिस लेमेले जानीजानी शहरमा आगो लगाउने निर्णय गरेका थिए। इतिहासकार रिचर्ड ओवेरीले यसको कारण बताउँदै भने, “शहर जलाएर कामदारहरूलाई मार्ने, घरबाट निकाल्ने र साना कारखानाहरू ध्वस्त पार्ने योजना थियो।” हिरोशिमा र नागासाकीमा भएको परमाणु बम आक्रमणको तुलनामा यो घटना कम चर्चामा आए पनि यसको प्रभाव उत्तिकै डरलाग्दो थियो।

त्यतिबेला ८ वर्षकी बालिका योको कितामुराले लासले भरिएको नदी र दिनमा जस्तै उज्यालो आकाशको दृश्य सम्झिन्। “एउटा बम मेरो अगाडि मानिसमा खस्यो, जसको लुगामा आगो लाग्यो,” उनले भनिन्। युद्धको त्यो भयानक सम्झना आज पनि उनीहरूलाई तर्साइरहन्छ। शिजुकोले युक्रेनको युद्धको दृश्यहरू देख्दा आफूलाई त्यही अवस्थामा पाएको बताइन्। योकोले भनिन्, “मानिसहरू एक अर्कालाई मारेर कति मूर्ख बनेका छन्!”
@japan times